Είτε τρέχουμε για διασκέδαση, είτε προπονούμαστε για μαραθώνιο, τα σωστά παπούτσια παρέχουν τη σωστή βάση για ολόκληρο το σώμα μας, μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη τραυματισμών και να κάνουν το τρέξιμο μια πιο ευχάριστη διαδικασία.
Ακολουθούν μερικά βασικά σημεία, που θα μας βοηθήσουν να βρούμε τα παπούτσια που μας ταιριάζουν:
- Που σκοπεύουμε να τρέξουμε; Μας αρέσει περισσότερο ο δρόμος; Ή προτιμάμε τους χωματόδρομους και τα μονοπάτια; Οι επιλογές μας είναι παπούτσια για τρέξιμο στο δρόμο, για ορεινό τρέξιμο ή για cross-training.
- Τι είδους απόσβεση θέλουμε; Η απορρόφηση των κραδασμών – το πάχος του υλικού κάτω από την ενδιάμεση σόλα και η σταθερότητα του αφρού – και η πτώση της φτέρνας είναι δύο παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη στην κατασκευή ενός παπουτσιού για τρέξιμο.
- Πόση υποστήριξη χρειαζόμαστε; Οι περισσότεροι δρομείς επιλέγουν ένα ουδέτερο παπούτσι, αλλά εάν το πόδι μας τείνει να στρέφεται προς τα έξω ή προς τα μέσα, υπάρχουν παπούτσια που μπορούν να μας βοηθήσουν.
- Πόσο καιρό διαρκούν τα παπούτσια για τρέξιμο; Γενικά, ένα ζευγάρι παπούτσια για τρέξιμο πρέπει να διαρκεί μεταξύ 400 και 500 χλμ για τρέξιμο (3 ή 4 μήνες για κανονικούς δρομείς). Ελέγχουμε τα παπούτσια μας και εάν οι μεσαίες και οι εξωτερικές σόλες είναι συμπιεσμένες ή φθαρμένες, τότε θα πρέπει να τα αντικαταστήσουμε.
Πού σκοπεύουμε να τρέξουμε;
- Παπούτσια για δρόμο: Ελαφρύ και εύκαμπτα, είναι κατασκευασμένα για να αποσβένουν ή να σταθεροποιούν τα πόδια σε σκληρές επιφάνειες. Ιδανικό για άτομα που τρέχουν σε δρόμους, διάδρομους ή πίστα.
- Παπούτσια για ορεινό τρέξιμο: Έχουν σχεδιαστεί για διαδρομές εκτός δρόμου με πέτρες, λάσπη, ρίζες ή άλλα εμπόδια. Έχουν μεγαλύτερα τακούνια για καλύτερη πρόσφυση σε ανώμαλο έδαφος. Μερικά έχουν ενισχυμένες πλάκες, για να προστατεύουν τα πόδια μας από βράχια ή αιχμηρά αντικείμενα. Γενικά είναι πιο άκαμπτα στη μεσαία σόλα για περισσότερη υποστήριξη σε τραχιά μονοπάτια και ανώμαλες επιφάνειες.
- Cross training: Έχουν σχεδιαστεί για γυμναστική ή οποιαδήποτε δραστηριότητα ισορροπίας, όπου προτιμάται η επαφή με το έδαφος σε σχέση με μια παχιά εξωτερική σόλα.
Τι είδους απόσβεση θέλουμε;
Η «αίσθηση» από τα παπούτσια μας, καθορίζεται από δύο πτυχές της απορρόφησης των κραδασμών: τη σταθερότητα του αφρού και το πάχος (που ονομάζεται επίσης ύψος) του υλικού, μεταξύ των ποδιών σας και του εδάφους.
Αυτό το υλικό στη μεσαία σόλα είναι συνήθως ένας τύπος αφρού, συνήθως EVA ή πολυουρεθάνης, που βοηθά στην απορρόφηση των κρούσεων, καθώς τα πόδια χτυπούν στο έδαφος. Ο καλύτερος τρόπος να αποφασίσουμε είναι να δοκιμάσουμε – αν είναι εφικτό- μια ποικιλία παπουτσιών.
- Μέγιστη απόσβεση: Οι δρομείς μπορεί να προτιμούν την άνεση του παχύτερου, μαλακότερου αφρού στη μεσαία σόλα, όταν τρέχουν μεγάλες αποστάσεις ή αγώνες πολλαπλών διαδρομών. Αλλά η εξαιρετικά μαλακή απορρόφηση των κραδασμών δεν είναι για όλους.
- Μέτρια απόσβεση: Τα παπούτσια με μέτρια απόσβεση επιτυγχάνουν ισορροπία μεταξύ άνεσης και λεπτού ή καθόλου απόσβεσης. Υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία παπουτσιών σε αυτήν την κατηγορία.
- Ελάχιστη απόσβεση: Παπούτσια με ελάχιστη ποσότητα απορρόφησης στη μεσαία σόλα, προτιμώνται από δρομείς που θέλουν να αισθανθούν τη σύνδεσή τους με το έδαφος. Οι δρομείς θεωρούν ότι μιμούνται το πιο φυσικό βάδισμα, ενώ τρέχουν.
- «Ξυπόλητα» παπούτσια: Ο όρος ξυπόλυτος αναφέρεται σε παπούτσια που προσφέρουν την πιο κοντινή αίσθηση στο να είμαστε ξυπόλητοι. Πολλά δεν έχουν μαξιλάρι στο τακούνι και υπάρχει ένα πολύ λεπτό στρώμα – μόλις 3-4 χιλιοστά – μεταξύ του ποδιού και του εδάφους. Φυσικά δεν παρέχουν δυνατότητες στήριξης καμάρας ή σταθερότητα.
Η πτώση
Η πτώση (drop) ενός παπουτσιού αντιπροσωπεύει τη διαφορά στην απόσβεση κραδασμών, μεταξύ της φτέρνας και του δακτύλου μας, μετρούμενη σε χιλιοστά. Η πτώση επηρεάζει κυρίως το πώς το πόδι μας χτυπά το έδαφος.
Ένα παραδοσιακό παπούτσι για τρέξιμο, έχει συνήθως μια πτώση περίπου 10 mm. Αποσβένει καλά στο τακούνι. Αντίθετα, ένα παπούτσι με μηδενική πτώση, σημαίνει ότι υπάρχει ίση ποσότητα απορρόφησης κραδασμών στο τακούνι και τα δάχτυλα των ποδιών.
Σε ένα παπούτσι με μικρή ή μηδενική πτώση, σημαίνει ότι το μεσαίο μέρος του ποδιού «δουλεύει» περισσότερο. Σε αυτήν την περίπτωση, χρειάζεται εξοικείωση, γιατί λειτουργεί περισσότερο ο Αχίλλειος τένοντας.
Πόση υποστήριξη χρειαζόμαστε;
Ο πρηνισμός είναι ο φυσικός τρόπος με τον οποίο το πόδι μας στρέφεται προς τα μέσα, όταν χτυπά το έδαφος και στη συνέχεια ωθείται εμπρός. Υπάρχουν 3 διαφορετικοί τύποι πρηνισμού:
Ουδέτερος Πρηνισμός
Όταν το πόδι μας στρέφεται φυσιολογικά προς τα μέσα. Μας βοηθά να απορροφήσουμε την πρόσκρουση από το τρέξιμο και να ανακουφίσουμε την πίεση στα γόνατα και τις αρθρώσεις.
Υπερπρηνισμός
Όταν το πόδι σας στρέφεται υπερβολικά προς τα μέσα, δημιουργώντας κίνδυνο τραυματισμού. Χρειαζόμαστε παπούτσια που παρέχουν σταθερότητα και έλεγχο κίνησης.
Υποπρηνισμός
Όταν το πόδι μας στρέφεται προς τα έξω, όταν χτυπάμε το έδαφος. Είναι σπάνιο φαινόμενο, και σε αυτήν την περίπτωση χρειαζόμαστε παπούτσια με περισσότερη απόσβεση και ευκαμψία.
Τι είδος πρηνισμό έχουμε;
Βλέποντας τη φθορά στα παπούτσια μας, μπορούμε να κρίνουμε σε ποια κατηγορία ανήκουμε:
Ουδέτερος Πρηνισμός
Η φθορά βρίσκεται κεντρικά στο πέλμα και στην άκρη της φτέρνας. Χρειαζόμαστε ουδέτερα παπούτσια ή παπούτσια με ελαφρά υποβοήθηση.
Υπερπρηνισμός
Η φθορά βρίσκεται εσωτερικά στο πέλμα μας και εσωτερικά στη φτέρνα μας. Χρειαζόμαστε παπούτσια με δομική υποβοήθηση.
Υποπρηνισμός
Η φθορά βρίσκεται στις εξωτερικές πλευρές, χρειαζόμαστε ουδέτερα παπούτσια.