Κάθε φθινόπωρο, στις βόλτες με την ποδηλατική παρέα, προκύπτει το ίδιο ερώτημα: μήπως ήρθε η ώρα να αφήσουμε το ποδήλατο και να φορέσουμε τα αθλητικά παπούτσια για τρέξιμο;

Κάποιοι ποδηλάτες ορκίζονται ότι αυτό βοηθά στη διατήρηση της φυσικής τους κατάστασης, ενώ άλλοι επιμένουν ότι ο μόνος τρόπος για να βελτιωθείς στην ποδηλασία είναι… περισσότερη ποδηλασία.

Τρέξιμο και ποδηλασία, μια άμεση σύγκριση

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο RPTU Kaiserslautern-Landau στη Γερμανία συγκέντρωσαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές που συνέκριναν την προπόνηση που περιλάμβανε μόνο τρέξιμο με την προπόνηση που περιλάμβανε μόνο ποδηλασία (ή συνδυασμό των δύο).

Οι συμμετέχοντες κυμαίνονταν από μη γυμνασμένους νέους ενήλικες έως αθλητές κολεγιακού επιπέδου και δρομείς δρόμου. Η ερευνητική ομάδα εξέτασε τρεις παραμέτρους:

  • Τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2max) σε διάδρομο.
  • Τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2max) σε στατικό ποδήλατο (εργόμετρο).
  • Τους χρόνους σε δοκιμασίες τρεξίματος (time trials) σε αποστάσεις 1 μιλίου, 3 χλμ. και 5 χλμ.

Τι διαπίστωσαν οι ερευνητές

Με λίγα λόγια: δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές. Και τα δύο αθλήματα επέφεραν, σε γενικές γραμμές, παρόμοια βελτίωση.

VO2max σε ποδήλατο: οι δρομείς παρουσίασαν βελτίωση περίπου ίση με εκείνη των ποδηλατών, με μια μικρή, μη στατιστικά σημαντική τάση υπέρ της ποδηλασίας.

VO2max σε διάδρομο: συνέβη το αντίστροφο, με μια μικρή τάση υπέρ του τρεξίματος.

Επιδόσεις στο τρέξιμο: ουσιαστικά ταυτόσημες, με μέγεθος επίδρασης (effect size) 0,02 — μια τιμή που, επιστημονικά μιλώντας, είναι σχεδόν μηδενική.

Γιατί ο «κινητήρας» μεταφέρεται από το ένα άθλημα στο άλλο, αλλά όχι το «πλαίσιο»

Η φυσική μας κατάσταση, αποτελείται από 2 συστήματα, τον «κινητήρα» και το «πλαίσιο».

Ο «κινητήρας»: Η καρδιά, οι πνεύμονες, ο όγκος του αίματος και τα μιτοχόνδρια στους μυς μας. Εδώ, δεν έχει σημασία αν κάνουμε ποδηλασία ή τρέξιμο.

Για την καρδιά μας, ένα χαλαρό τρέξιμο και μια ποδηλατική προπόνηση στη «Ζώνη 2» αποτελούν ουσιαστικά την ίδια άσκηση· γι’ αυτό και τα αερόβια οφέλη μεταφέρονται τόσο αποτελεσματικά από το ένα άθλημα στο άλλο.

Το «πλαίσιο»: οι μύες, οι τένοντες, τα οστά και ο τρόπος με τον οποίο ενεργοποιούνται. Εδώ, τα δύο αθλήματα διαφέρουν ριζικά.

Η ποδηλασία περιλαμβάνει μια ομαλή κίνηση ώθησης, κατά την οποία το σώμα βρίσκεται σε καθιστή θέση και το βάρος του στηρίζεται στη σέλα.

Το τρέξιμο, αντίθετα, αποτελείται από μια σειρά προσκρούσεων στο έδαφος, όπου ο αχίλλειος τένοντας και οι γάμπες λειτουργούν σαν ελατήρια, συσσωρεύοντας ενέργεια και απελευθερώνοντάς την σε κάθε βήμα.

Το γεγονός ότι κάθε άθλημα ευνοεί ελαφρώς τις δοκιμασίες που αφορούν το ίδιο, επιβεβαιώνει απόλυτα αυτή την εικόνα. Πρόκειται για την κλασική αρχή της εξειδίκευσης: η καλύτερη προπόνηση για την ποδηλασία παραμένει η ίδια η ποδηλασία. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σε δύο από τις σχετικές μελέτες, ορισμένοι συμμετέχοντες αποχώρησαν λόγω μυοσκελετικών τραυματισμών.

Οι πραγματικοί λόγοι για να τρέχουμε

Υγεία των οστών: Η ποδηλασία δεν ασκεί σχεδόν καμία καταπόνηση (κρούση) στον σκελετό, ενώ τα οστά χρειάζονται τέτοιου είδους καταπόνηση για να παραμείνουν δυνατά. Σε μια μελέτη του Πανεπιστημίου του Μιζούρι, στην οποία συμμετείχαν 43 άνδρες ερασιτέχνες αθλητές, διαπιστώθηκε ότι το 63% των ποδηλατών παρουσίαζε οστεοπενία (χαμηλή οστική πυκνότητα) στη σπονδυλική στήλη ή στο ισχίο, σε σύγκριση με το 19% των δρομέων. Αν και η μελέτη ήταν μικρή και παρατηρησιακή —επομένως δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας-αποτελέσματος—, το μοτίβο είναι δύσκολο να αγνοηθεί, ειδικά σε ένα άθλημα όπου οι περισσότεροι από εμάς, αργά ή γρήγορα, καταλήγουμε να βρεθούμε στην άσφαλτο.

Αποδοτικότητα χρόνου: Στο τρέξιμο δεν υπάρχει περιθώριο για «ρολάρισμα» (ξεκούραστη κίνηση χωρίς προσπάθεια). Ένα τρέξιμο 25 λεπτών αντιστοιχεί σε 25 λεπτά προπόνησης, ενώ στην ποδηλασία δεν είναι το ίδιο. Τις εβδομάδες με αυξημένο φόρτο, ένα σύντομο τρέξιμο βοηθά να διατηρήσουμε τη φόρμα, αποτρέποντας την απώλεια της φυσικής κατάστασης.

Ασφάλεια τον χειμώνα: Όταν η θερμοκρασία πέφτει, το τρέξιμο μπορεί να αποτελέσει την ασφαλέστερη επιλογή. Αν πέσεις πάνω σε «μαύρο πάγο» (λεπτό στρώμα πάγου στον δρόμο) με ταχύτητα 30 χλμ./ώρα, φορώντας στενά ελαστικά ποδηλάτου, η σεζόν σου μπορεί να τελειώσει σε κλάσματα δευτερολέπτου. Μια πτώση ενώ τρέχεις είναι επίσης επώδυνη, αλλά με την ταχύτητα που αναπτύσσεις στο τρέξιμο, οι πιθανότητες να υποστείς σοβαρό τραυματισμό είναι πολύ μικρότερες.

Ανθεκτικότητα: Όταν γίνεται σταδιακά, το τρέξιμο ενισχύει τους τένοντες, προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα στη λεκάνη και βελτιώνει την ποιότητα της κίνησης — στοιχεία που η ποδηλασία, από μόνη της, τείνει να παραμελεί.

Αν τα συνδυάσουμε με προπόνηση ενδυνάμωσης, θα αποκτήσουμε ένα πιο ανθεκτικό σώμα κάτω από τα ποδηλατικά μας ρούχα.

Ποιο είναι το συμπέρασμα;

Το τρέξιμο δεν θα μας κάνει ταχύτερους ποδηλάτες. Αν ο στόχος είναι αποκλειστικά η βελτίωση της ποδηλατικής απόδοσης, τότε αφιερώνουμε αυτές τις ώρες στη σέλα.

Ωστόσο, για πιο γερά οστά, για εβδομάδες με περιορισμένο χρόνο και για ένα πιο ανθεκτικό σώμα, μερικά χαλαρά τρεξίματα την εβδομάδα έχουν σίγουρα θέση στο πρόγραμμά μας.

Απλώς φροντίζουμε ο ρυθμός να καθορίζεται από τους τένοντές μας, όχι από τα πνευμόνια μας.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Check Also

Γιατί η κετογονική δίαιτα υπερέχει έναντι της μεσογειακής

Η μεσογειακή διατροφή αποτελεί εδώ και καιρό τη βασική σύσταση για την καρδιαγγειακή και τ…